Bezoekerscentrum

De Poelboerderij

Ed vertelt… verhalen uit het veld (archief)

Ed Zijp is toezichthouder in het Wormer- en Jisperveld. Iedere week deelt hij zijn ervaringen en foto’s via een column in Nieuwsblad De Zaankanter en via de website van de Poelboerderij. Op zijn eigen website zijn prachtige foto’s te vinden die hij in het Wormer- en Jisperveld heeft gemaakt.

Zwarte zwaan
Foto: Ed Zijp

Aussie

Ieder jaar komen er wel meldingen binnen van mensen die vreemde vogels gezien hebben. Soms is de uitleg verwarrend en is er lastig een gevleugelde vriend aan te koppelen. Maar soms zijn een paar woorden genoeg zoals dit voorjaar, een melding van een zwarte zwaan gespot door mensen die een rondje Spijkerboor fietsten.
Nu is een zwarte zwaan oorspronkelijk bewoner van Australië. Dit ligt niet in de buurt en op behoorlijk wat vlieguren afstand. Toch is het geen zeldzame waarneming en in de Zaanstreek een jaarlijks fenomeen. Zwarte zwanen worden al jaren in grote tuinvijvers gehouden en er ontsnapt er wel eens een. Als er bij de volgende melding ook nog een kangoeroe in de buurt loopt moeten we ons echt achter de oren krabben.

Gepubliceerd op 7-5-2019

Foto: Ed Zijp

Paasbloem

Op de foto een bloeiende pinksterbloem. Ik heb nooit de benaming begrepen. De bloei is altijd rond Pasen. In vroegere tijden kleurden de graslanden in Wormerland rijkelijk met deze bloemen. De laatste jaren moet je ze echter zoeken in bermen en laat gemaaide dijken. De meeste graslanden zijn te droog en te rijk bemest.
Graslanden vol met pinksterbloemen, boterbloemen en veldzuring moet je tegenwoordig met een vergrootglas zoeken. Dit zijn ook de plekken waar het nog wemelt van de grutto‘s. Vroeger was niet alles beter, maar de graslanden waren wel veel mooier.

Gepubliceerd op  30 april 2019

Padden
Foto: Ed Zijp

Innig

Het voorjaar doet rare dingen met sommige schepselen. Op de foto een paar innig verstrengelende gewone padden. De gewone pad houdt een winterslaap en als de dagen lengen en de temperatuur soms boven de 10 graden komt worden ze wakker. Vooral een zacht regenbuitje in maart doet wonderen. Overal kruipen dan padden uit schuilplaatsen en gaan op zoek naar water en een partner.
De mannetjes zijn dan niet te houden en bespringen alles wat beweegt wat op hun pad komt. De vrouwtjes zijn groter en het kan gebeuren dat ze meerdere mannen op haar rug mee torst. In ondiepe slootjes en vijvers worden de eieren afgezet en bevrucht. De mannetjes blijven daar nog een paar weken en loeren op een laat vrouwtje. De vrouwtjes die eieren hebben gelegd weten beter. Wegwezen uit die mannenpoel!

Gepubliceerd op 23 april 2019

Schapen
Foto: Ed Zijp

Lammertijd

Buiten de roep van de grutto zijn er weinig belevingen in het voorjaar die buiten rennende lammeren overtreffen. Het blijft een pracht gezicht, die wollen knuffels. Nu moeten we niet te sentimenteel worden, schapen worden gehouden voor wol en vlees. Een ander belangrijk aspect van schapenhouderij is dat ze het landschap open houden.

Er zijn kritische natuurbeschermers die vinden dat schapen het gras te kort houden waardoor grutto ’s en tureluurs geen broedmogelijkheden meer hebben. Deels klopt dit, maar let op, vanaf eind april trekken de meeste kieviten met hun jongen naar schapenland. Het korte gras en keutels vol vliegen zijn voor deze soort het paradijs!
Kieviten en schapen blijken een perfecte combinatie.

Gepubliceerd op 16 april 2019

Zeearend
Foto: Ed Zijp

Vliegende deur

Het overkomt je niet dagelijks, na de succesvolle schoonmaakdag in het Wormer- en Jisperveld nog even een rondje maken. Het luchtruim in het veld vol met paniekerige ganzen. De verrekijker erbij en wel hoor… een zeearend!

Met een spanwijdte van bijna twee meter vijftig ook wel vliegende deur genoemd. Zo’n vijftig jaar terug dreigde deze grote roofvogel uit te sterven. Alleen langs de Noorse kust zat nog een kleine populatie. Maar zie, de natuur is weerbaarder dan je denkt en de zeearend is aan een opmars bezig. De laatste jaren broeden ze ook weer in Nederland.

De kans dat we deze roofridder vaker te zien krijgen is groot. Het favoriete voedsel van deze reus is namelijk gans. Wat dat betreft kunnen er wel een paar bij komen.

Gepubliceerd op 9 april 2019

Een broedende knobbelzwaan
Foto: Ed Zijp

De baas

Op de foto een mannetje knobbelzwaan wakend over zijn nest. Deze grootste watervogel van ons land is onherroepelijk de baas in het veld. Vanaf de Middeleeuwen is deze sierlijke vogel inheems in Nederland. Rijke landgoedeigenaren importeerden de zwaan uit Centraal-Europa. In ons waterrijke kikkerlandje doet de knobbelzwaan het goed.

Het aantal broedparen in Wormerland bedraagt jaarlijks tussen de 10 en 15 paar. In deze tijd van het jaar verdedigt het mannetje zijn territorium met zijn leven. Voor waterrecreanten kan dit hachelijke situaties opleveren. Advies in deze periode is heel rustig varen, niet voeren en zeker niet pesten!

Gepubliceerd op 2 april 2019

Foto: Ed Zijp

Bonte belevenis

Zomaar een plaatje in dit jaargetijde met zicht op Oostknollendam. De vogels op de voorgrond zijn brandganzen, en het zijn er nogal wat. Zo’n dertig jaar geleden was deze aanblik ondenkbaar. Brandganzen overwinterden wel in Nederland, vooral in Friesland. Elke winter togen er vele vogelliefhebbers de Afsluitdijk over om deze arctische vogels te bewonderen. De dichtstbijzijnde broedgebieden waren Spitsbergen en Nova Zembla maar kijk nu eens, alleen in het Wormer- en Jisperveld broeden momenteel al zo’n 5000 paar!

Waar dit heen gaat durft geen wetenschapper te voorspellen. Hier had Willem Barentsz niet van durven dromen.

Gepubliceerd op 26 maart 2019

Foto: Ed Zijp

Debat

Het is weer verkiezingstijd en de debatten vliegen je om de oren. Beloftes en verwijten, de taal is in deze tijd messcherp. In de weilanden om ons heen is het in deze periode niet anders. Vogels bakenen hun territorium af met tactiek maar soms ook met grof geweld.

Het best zichtbare voorbeeld is echter van een zoogdier, de haas. De mannetjes zijn druk in de weer om het beste stukje grasland op te eisen om de vrouwtjes te verlokken met een veilig en voedselrijk onderkomen. De een doet het tactisch en bedachtzaam, de ander ramt er op los. Het zijn net mensen.

Gepubliceerd op 19 maart 2019

Foto: Ed Zijp

Blauw uurtje

Voor fotografen is deze tijd van het jaar het moment om de weerberichten in de gaten te houden. Bij weinig bewolking is namelijk de kans groot op het ‘blauwe uurtje’, de benaming van het uur voor zonsopkomst wat een licht blauwe glans geeft. De horizon kleurt dan zacht voordat de zon het landschap verscherpt.

Nu is uurtje een ruim begrip want vaak duurt het maar enkele minuten. Dus opletten geblazen en het fototoestel goed instellen. Ook niet onbelangrijk, kleed je warm aan anders wordt zo ’n uurtje echt blauw, maar dan van de kou.

Gepubliceerd op 12 maart 2019

Foto: Ed Zijp

Terug

Opmerkelijk hoeveel Zaankanters ieder jaar uitkijken naar de terugkomst van de grutto. In de maand februari gonst het rond, heb je ze al gezien?

Deze nationale vogel zit toch dieper in het hart dan je denkt. Een groot deel van het jaar verblijft deze steltloper in Zuid Europa en West Afrika. Echter 85% van de wereldpopulatie broedt in Nederland, met Zaanstreek/ Waterland als absoluut epicentrum. De hotspots deze tijd zijn ondergelopen weilanden bij de Enge Wormer, Neck en Oostknollendam.

Begin en eind maart worden de slaapplaatsen in de hele Zaanstreek door vrijwilligers geteld. Doel hiervan is om inzicht te krijgen in de aantallen van deze bedreigde vogel, want de roep van de grutto in het voorjaar is net zo Zaans als een pannenkoek met spek.

Gepubliceerd op 6 maart 2019